Boardroom issue: the elephant in the boardroom: is ons eigen leiderschap nog houdbaar?

Maton Sonnemans
06 nov 2019

De afgelopen maanden had ik het genoegen met een groot aantal directie- en bestuursleden van toonaangevende ondernemingen diepgaand te spreken over de uitdagingen bij transformatie. Uiteraard gaat het dan al snel over de grote thema’s zoals de slag naar meer data-gedreven ondernemen, duurzaamheid en het vinden van nieuwe verdienmodellen in het digitale tijdperk. Opvallend genoeg kwam ook een ander onderwerp verrassend scherp op tafel en dat was de houdbaarheidstermijn van het huidige leiderschap. Nagenoeg alle toppers die we spraken waren hier verrassend helder over: binnen een periode van twee tot vijf jaar is een nieuwe stijl van leiderschap nodig om succesvol te zijn. Grote maatschappelijke vraagstukken enerzijds en de groeiende populatie van millennials in bedrijven anderzijds vragen om andere leiders. Echte leiders in plaats van managers. De vraag hierbij is natuurlijk of de huidige generatie leiders in staat is zichzelf te veranderen of dat ze plaats moeten maken voor een nieuwe generatie. Feit is in ieder geval dat de huidige leiders groot en succesvol zijn geworden in een systeem dat meer gericht was op control en command. Vaak in functionele en hiërarchische structuren en met een sterke focus op extrapolatie van prestaties: resultaten uit het verleden zijn daarmee een garantie voor de doelstellingen van de toekomst. Elk jaar weer wat procenten erbij of eraf (afhankelijk van de doelstelling) en dan komt het wel goed.

Verandering van tijdperk

De vraag die de beste leiders van nu zich terecht stellen of deze stijl nog adequaat is in het huidige klimaat. De leider bevindt zich in een perfecte storm: de maatschappij is in transitie waarbij economisch steeds meer ecologisch wordt, handelsrelaties in globale en lokale markten steeds meer onvoorspelbaar worden, consumenten minder loyaal worden en de medewerkers van vandaag meer worden gedreven door purpose dan door doelstellingen. De leiders van vandaag moeten niet opereren in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperk. De leider heeft hierbij een gidsfunctie te vervullen – vooroplopend met zijn team de onzekerheid tegemoet.

De veranderingen vragen om andere leiders. Echte leiders in plaats van managers

In onze adviespraktijk zien we dagelijks we dat veel leiders worstelen met deze dynamiek. Bij mijn opdrachtgevers… en heel eerlijk gezegd moet ik mezelf ook af en toe tot de orde roepen. De leider heeft al dan niet bewust nogal wat belemmerende overtuigingen in zijn rugzak. Of het nu gaat over duurzaamheid (“het is een license to operate, maar geloof ik er ook echt in?”), arbeidsethos (“hoezo vier dagen werken als je 28 jaar bent…, dit zijn de jaren dat je de basis voor je carrière legt...?”), feedback (“die geef je natuurlijk, maar hoezo moet ik die ook krijgen?”), managementstijl (“agile werken is een hype… want uiteindelijk wil je toch grip op de zaak houden?”). De angst het oude vertrouwde los te laten is groot. Het is soms bijna komisch te zien en te horen hoe sommige ‘bazen’ zich in bochten wringen met argumenten om het oude, vertrouwde in stand te houden. En omgekeerd ook wel eens treurig om te zien hoe leiders die de vernieuwing wel omarmen worden weggezet als ‘watjes’ die hun oren laten hangen naar medewerkers en hijgerige hypes. De gevestigde leiders hebben nogal eens de neiging zich als een verongelijkte olifant in de boardroom te gedragen en discussies over nut en noodzaak van nieuwe leiderschapsstijlen in de kiem te smoren.

Open je deuren van de boardroom

In mijn optiek is het echt niet zo dat de leider van morgen een onzichtbare, vriendelijk coachende schim moet worden die iedereen in de organisatie zijn of haar vrolijke gang laat gaan. De leider van morgen moet zich in ieder geval meer als een ondernemer dan als een manager opstellen: zelf een concrete, positieve visie hebben op de toekomst (in plaats van gedrag uit het verleden technocratisch repliceren), het voorbeeld geven door zelf de handen uit de mouwen steken als het nodig is (en dus het vak beheersen), continu open staan voor kansen (in plaats van alleen naar de risico’s te kijken) en zeer bedreven zijn in het vinden, selecteren en laten groeien van de beste mensen en teams. Daarnaast moet de leider van morgen ook echt en meer dan ooit ogen en oren open houden voor de ontwikkelingen in de maatschappij. Vergeet de traditionele ‘hark’ eens even ga meer experimenteren en durf oude overtuigingen los te laten. De beste manier om dit te doen is je bij belangrijke issues te laten challengen en inspireren door jongere mensen in je organisatie. Jonge mensen die echt hun verantwoordelijkheid wel nemen. Dit voorkomt kostbare fouten op zowel korte als lange termijn. Zet innovatie van het eigen bestuursmodel op de agenda en daarmee de ramen en deuren van de boardroom open. De frisse lucht zal wonderen doen.

Visionpaper: what keeps leaders in transformation awake at night?

In onze snel veranderende wereld kunnen organisaties het zich niet veroorloven stil te staan. Ze moeten innoveren en zelfs transformeren om relevant te blijven. Maar in welke richting? EY VODW sprak met verschillende organisaties over transformatie en over hun uitdagingen. In deze Visionpaper lees je de zeven belangrijkste inzichten in transformatiemogelijkheden, download hem hier.

LI_FB_vision_paper_2

 

Onze blogs direct in je mailbox?

Interessant? Laat een reactie achter